Успение

1. Епископите на Стариот Рим, и покрај малите и несуштински разлики, секогаш имале заедница со епископите на Новиот Рим и со епископите на Истокот сè до 1009 - 1014 година, кога за првпат епископите Франки го превзеле тронот на Стариот Рим. Сè до 1009 година римските папи и патријарсите на Константинопол биле во сојуз во заедничката борба против Франките владетели и епископи, но и против еретиците кои се појавувале одвреме навреме.
[Read more →]

Моите сеќавања за Папа-Тихон

Папа-Тихон, во свет Тимотеј Голенков, се родил во селото Новаја Михаилоска во Русија, во 1884 година, од благочестиви родители Павел и Елена. Посетил околу двесте руски манастири, а отишол на Синај и во Палестина. На Света Гора живеел шеесет години. Се упокоил на 10.09.1968 година. Ова се податоците на неговата лична карта. Но, за овој нежен изданок на светата Русија, мирисниот цвет на свештениот Атон, има некои други привлечни податоци коишто не го оставаат да помине незабележан на нашиве простори. Особено ни благодареше за гостопримството што му го укажувавме. „Им благодарам на Грците за гостопримството“, велеше често.

Топол почитувач на Богородица и достоен литург на Севишниот; божествената литургија беше неговата скапоцена радост; човек на љубов, молитва, умиление, смирение. Милосрден, постник, харизматичен еримит. Вљубеник во небесата, го покажуваше тоа со постојаното сеќавање на смртта, со безгрижноста и со својата радост.
[Read more →]

Интервју со Архимандритот г-н Сиониј (Радев), Ректор на Софијската духовна семинарија “Свети Иван Рилски”, Бугарија

Софијската духовна семинарија е основана под покровот на свети Јован Рилски, како Самоковско богословско училиште - продолжение на богословското училиште во Љасковскиот манастир „Свети Апостоли Петар и Павел“, од 1874 година. Темелите на денешната зграда торжествено се положени во 1902 година од Неговото Царско Височество Фердинанд I и од Претседателот на Светиот Синод Високопреосветениот Варненски и Великопреславски Митрополит г-н Симеон; и, училиштето почнува да функционира веќе во 1903 година. Образованието на богословите се одвива со одредени потешкотии поради Балканските војни, Првата светска војна, земјоделскиот режим (1920-1923), Втората светска војна и комунистичкиот режим. Но, од 1990 година семинаријата е возобновена во духот на национално-православната традиција. Покрај од Бугарија, денес во неа учат и млади луѓе од Молдавија, Украина, Русија, Македонија, Југославија, Албанија. Со решение на Националниот институт за споменици на културата, од 1998 година Софијската духовна семинарија „Свети Иван Рилски“ добива положба на архитектурен и историски споменик на културата со национално значење. Семинаријата е домаќин на многубројни средби со духовници, професори, а од поново време е вклучена и во програмата за воспитување на деца сираци (од најмала возраст, па до повозрасни) организирајќи им часови по веронаука, посети на манастири, културни знаменитости и други екскурзии.
[Read more →]

Блажениот Августин е роден на 13 ноември 354 г. во мал ну­ми­дијски град во Северна Африка (денешен Алжир). Татко му Па­т­рик, станал христијанин дури на крајот од животот, но мајка му света Моника го благословила сина си со крстниот знак уште при неговото раѓање.

Како млад Августин се оддал на порочен живот - нешто во­о­би­чаено за тогашното незнабожечко општество. На седумнаесет го­дини веќе станал родител, на деветнаесет го открил Кикерон, и сакајќи да си создаде име во академскиот свет станал учител по ре­торика во родниот град. Од таму најпрвин се преселил во Кар­та­гина, а потоа во Рим. Во Картагина се присоединил кон е­ре­тич­ката секта на манихејците, но во Рим го запознал вис­тин­ско­то лице на еретиците и ги напуштил. Во потрага по вистината се пре­селил во Милано каде што во тоа време епископ бил светиот Ам­вросиј. По Божја промисла, Августин присуствувал на циклус про­поведи на надарениот за беседење свети Амвросиј. Тоа го пот­тикнало да живее безбрачен живот. Најпосле на Велика са­бо­та 387 г. дошол за да се крсти при свети Амвросиј.
Во 388 г. се враќа во Африка каде по настојување на народот би­ва ракоположен за свештеник, а нешто подоцна во 395 г. е ра­ко­положен за епископ. Учествувал во неколку помесни црковни собори. Се борел против аријанството и пелагијанската ерес. По­чи­нал на 28 август 430 г.

[Read more →]

Свети Иринеј еден од великите отци на Црквата се родил во Сми­р­на. Бил ученик на смирненскиот епископ свети Поликарп. Све­ти Иринеј веќе на старост пишува: „јас живо помнам сè што ми раскажуваше Поликарп за своите беседи со Јован Богослов, кој­што говорел за Иисуса Христа, за Неговите чудеса и учење. И, Поликарп верно ни предаваше сè она што беше чул од о­че­ви­де­цот на Словото на животот. Јас, по Божја милост, сето тоа го слу­шав со внимание и го запишав не на хартија, но во срцето си”.

Свети Иринеј бил ракоположен за презвитер од свети По­ли­карп и заедно со Потин проповедал во Галија (денешна Фран­ци­ја). Тие двајца свети мажи ставиле основи на црквите во Лион и Ви­ена. Претрпеле страшни прогонства. Епископот Потин бил зат­во­рен и во затворот се упокоил. Свети Иринеј се спасил од тоа про­гон­ство, и по смртта на Потин, лионските христијани го из­бра­ле за свој епископ.

Свети Иринеј Лионски го дал својот живот за Христа во пос­лед­ните години од вториот век, при царувањето на Септимиј Се­вер (196 - 211). Во време на неговото епископство различни лаж­ни толкувања на Светото Писмо внесувале смут помеѓу верните. Све­ти Иринеј напишал пет книги против ересите. Во нив јасно и крас­но­речиво го изложува христијанското учење и ги побива лаж­ни­те учители.

[Read more →]

Темата за несоздадената светлина се наоѓа во срцето на у­че­ње­то на Палама за обожението на човекот. Се јавува исто во цен­тарот на исихастичкиот спор којшто се водел во 14 век во Со­лун. Од самиот почеток поимот „светлина“ играл главна улога во пра­вославието. Свети Јован Богослов Го определува Бога како свет­лина, којашто е туѓа на секаква темнина (1. Јован. 1. 5). Хрис­тос е светлината на светот, и ги испраќа Неговите ученици за да би­дат светлина за луѓето (Јован. 8. 12; Мат. 5. 14, 16). Символот на верата Го претставува Синот како светлина којашто по­тек­ну­ва од светлината. Во химнографијата на православната Црква, Гос­под е почесто прославуван како светлина, отколку како љу­бов или мудрост. Отецот, Словото и Духот се троична светлина Ко­јашто зрачи на целото создание (спореди егзапостилариј на Пе­десетница и Преображение). По Триедниот Бог, како свет­лина следат и Ангелите. И, природата на човекот има светлина; во православието, употребувањето на изразот „затемнување“ на об­разот Божји во човекот сугерира на таквата концепција на при­родата на човекот. Затемнувањето на образот Божји е не­дел­лива последица од отпаѓањето од Бога. Од овој аспект, ис­це­ле­ни­ето на човекот е поврзано со новото просветлување, или, како што вели Палама, со повторното облекување на облеката на свет­лината, којашто човекот ја соблече тогаш кога отпадна од Бо­га.
[Read more →]

Воскресението Христово е најголемото чудо со коешто Гос­под го запечати своето дело на спасението, коешто дојде да го на­пра­ви во светот. Нашата вера непоколебливо се потпира врз Вос­­кресението: „Ако Христос не воскреснеше“, вели Апос­тол Па­­вел „тогаш нашата проповед е празна и вашата вера е лажна“. Прет­постави си, значи, какви се тие христијани што ве­­рува­ат во Хрис­та, но не и во Неговото Воскресение!

Затоа, многу исправно, Христовото Воскресение е нај­­зна­чај­ни­от и најсветол празник на Православието и нашиот народ го на­рекува Светол (Светла Седмица).

Овој, значи, светол празник којшто за нашиот народ е „праз­ник над празниците и слава над славите“, нашата Црква, нашата Пр­вородена Апостолска Црква го украси со сè највозвишено што, прекрасните химнографи и чудесните наши зографи, можеа да му принесат на Воскреснатиот Христос.

Православната агиографија е една од црковните техники на на­ша­та Црква. И, бидејќи многумина од нас не знаеме добро што е оваа техника, ќе се обидам подолу да напишам, колку пократко мо­жам, си што ќе му помогне на читателот да добие една прет­ста­ва за нашиот православен светопис.
[Read more →]

Во Православното Предание постои разлика помеѓу - ум и ло­­гос. Едно е ум, а друго е логос. Општо како што се гледа од пра­вославното предание, умот е окото на душата со коешто чо­ве­кот го гледа Бога. Умот е орган со кој човекот го гледа не­­­­соз­даденото, а логиката е центар на создаденото познавање, би­дејќи ги испитува создадените работи. Некои отци за поточно да опреде­­­­­лат што е умот го поврзуваат со вниманието и велат де­­­ка умот е најистенченото внимание. Таму каде што се наоѓа вни­манието, таму се наоѓа и умот на човекот. Ако вниманието е свр­­тено и потчинето на создадениот свет значи, дека умот живее во сос­тојба на свое неприродно движење. Ако вни­манието е поврзано со логиката и човекот постојано мисли и размислува значи, дека умот не се наоѓа во своето природно дви­­­­­­жење, но е затемнет. Ако вниманието е во срцето, а ис­­­­товре­ме­но логиката има свест за создадениот свет што нè опкружува, тоа по­кажува дека умот се движи според својата природа, ја живее својата природна состојба.

Бидејќи и оваа анализа, на оние што немаат искуство, може да им се причини неопределена и апстрактна, затоа ќе продол­жам со поголемо истражување на темата во рамките на аскетското искуство на нашите светители.
[Read more →]

Иако го примивме призивот за таа голема цел, да се соединиме со Бога, да станеме богови по благодат, и да се радуваме на големиот благослов за којшто нашиот Творец и Создател нè создаде, ние често живееме како оваа најголема и највозвишена цел да не постои. Оттука, нашиот живот е полн со неуспеси.

Светиот Бог нас нè создаде за обожение. Затоа, ако не успееме да се обожиме, сиот наш живот е неуспех.

Дозволете да спомнеме неколку причини за ова:
[Read more →]

Патував еднаш со воз од Пашкањ за Бакау. За да не бидам во вагоните каде што се пуши, си купив карта и се качив на возот во оние вагони коишто се малку засолнети. Си реков: сепак, одам каде што нема да ме „кадат“ пушачите, зашто ме боли главата од чадот на цигарите. Во вагонот појдов сам, и не знаев кој уште ќе дојде.

Пред самото тргнување влезе една група на високи офицери коишто одеа во некое воено училиште. Беа мајори, полковници, а меѓу нив беше и еден постар водник со сопругата. Монах во офицерски вагон. Гледајќи се себеси во вагонот со офицерите како монах - си реков - каков разговор би можел да водам со нив? Јас си внимавав на својот мир и на своето „Господи Иисусе“ и седев мирно, бидејќи знаев дека ми претстои два часа патување со нив. А, треба да се префрлам во местото Лунка Стрмба на друг воз за Тракау, бидејќи одев кај отец Касијан, којшто беше настојател во Тракау, и кај отец Јануариј. Тоа беше во 1957 година.

Еден од нив, за да не молчи и сакајќи да се пошегува рече:

- Гледај, бре! Добро ќе оди возов зашто овде имаме поп.
[Read more →]